Savunma Şirketlerinden 150 Milyar TL’lik Ar-Ge Yatırımı
TUSAŞ, ASELSAN, ROKETSAN ve HAVELSAN ilk dört sırayı paylaşırken, beş savunma ve havacılık şirketinin toplam Ar-Ge harcaması 150 milyar TL'yi aştı.
Ar-Ge sıralamasında zirve savunma şirketlerinin
Turkishtime tarafından bu yıl 13’üncü kez hazırlanan Türkiye Ar-Ge 500 Araştırması, Türkiye’deki şirketlerin 2025 yılı Ar-Ge yatırımlarına ilişkin dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.
Araştırmaya göre 500 şirketin toplam Ar-Ge harcaması 257 milyar 875 milyon TL seviyesine ulaştı. Listenin zirvesinde ise geçen yıl olduğu gibi Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) yer aldı.
TUSAŞ’ın ardından ASELSAN, ROKETSAN ve HAVELSAN geldi. Böylece Türkiye’nin en fazla Ar-Ge harcaması yapan ilk dört şirketinin tamamı savunma ve havacılık sektöründen çıktı.
TUSAŞ 65,2 milyar TL harcadı
TUSAŞ, 2025 yılında 65 milyar 207 milyon 978 bin 740 TL Ar-Ge harcaması gerçekleştirerek sıralamada ilk sıradaki konumunu korudu.
Şirketin Ar-Ge harcaması bir önceki yıla göre yüzde 26,6 arttı. TUSAŞ ayrıca 2025 yılında aldığı 43 faydalı model tesciliyle Türkiye genelinde ilk sırada yer alırken, 66 patentle patent sıralamasında dördüncü oldu.
Listenin ikinci sırasında 48,2 milyar TL Ar-Ge harcamasıyla ASELSAN bulunurken, ROKETSAN 21,4 milyar TL, HAVELSAN ise 9,5 milyar TL Ar-Ge harcaması gerçekleştirdi.
Beşinci sırada 8,3 milyar TL ile Ford Otomotiv yer alırken, savunma ve havacılık sektörünün bir diğer önemli şirketi TEI 6 milyar TL ile altıncı sıraya yerleşti.
Beş savunma şirketinden 150 milyar TL’yi aşan yatırım
TUSAŞ, ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN ve TEI’nin toplam Ar-Ge harcaması 150 milyar TL’yi aştı.
Bu rakam, araştırmaya dahil edilen 500 şirketin toplam Ar-Ge harcamasının yaklaşık yüzde 58’ine karşılık geliyor. Başka bir ifadeyle Türkiye’deki en büyük 500 şirketin Ar-Ge harcamalarının yarısından fazlası, yalnızca beş savunma ve havacılık şirketi tarafından gerçekleştirildi.
Bu tablo; savaş uçakları, radar ve elektronik harp sistemleri, füze ve mühimmatlar, insansız hava araçları, simülasyon sistemleri ve havacılık motorları gibi yüksek teknoloji gerektiren alanlardaki Ar-Ge faaliyetlerinin Türkiye’nin kurumsal Ar-Ge harcamalarında önemli bir ağırlığa ulaştığını gösteriyor.
Ar-Ge ürünlerinin ihracatında da savunma öne çıktı
Araştırmanın bu yıl ilk kez oluşturulan “Ar-Ge Ürünleriyle En Fazla İhracat Gerçekleştiren İlk 100” kategorisi de savunma sanayiinin etkisini ortaya koydu.
2023-2025 döneminde Ar-Ge ürünlerinden gerçekleştirilen toplam ihracat 843,9 milyar TL olurken, bunun 245,1 milyar TL’sini savunma ve havacılık sanayii oluşturdu. ASELSAN Türkiye genelinde ikinci, TUSAŞ üçüncü, ROKETSAN ise altıncı sırada yer aldı.
TUSAŞ’ın bu kategorideki Ar-Ge ürünleri ihracatı ise 58,9 milyar TL olarak açıklandı. Şirket böylece savunma ve havacılık şirketleri arasında önemli bir konum elde etti.
Ar-Ge istihdamının da büyük bölümü savunmada
Savunma şirketlerinin ağırlığı yalnızca harcama miktarlarında değil, Ar-Ge istihdamında da görülüyor.
TUSAŞ, ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN ve TEI’nin Ar-Ge merkezlerinde toplam 22 bin 71 kişi görev yapıyor. Bu beş şirket, ilk 10’da yer alan şirketlerin toplam 25 bin 513 kişilik Ar-Ge istihdamının yüzde 86,51’ini oluşturuyor.
ASELSAN, 9 bin 691 Ar-Ge çalışanıyla listenin ilk sırasında bulunurken, TUSAŞ’ta 5 bin 100, ROKETSAN’da ise 3 bin 390 Ar-Ge personeli görev yapıyor. Beş şirketin toplam kadın Ar-Ge çalışanı sayısı ise 4 bin 873 olarak açıklandı.
ASELSAN ayrıca 1.253 Ar-Ge projesiyle araştırmanın proje sayısı kategorisinde Türkiye’nin lider şirketi oldu.
Savunma sanayii Ar-Ge’de ağırlığını artırıyor
2025 sonuçları, Türkiye’nin yüksek teknoloji Ar-Ge ekosisteminde savunma ve havacılık şirketlerinin giderek daha belirgin bir ağırlığa sahip olduğunu gösteriyor.